Δραστηριότητες κορμού

Το μονόχορδο του Πυθαγόρα και τα κλάσματα

 

Σκοπός: γνωριμία με  το μονόχορδο του Πυθαγόρα. Σύνδεση μουσικών διαστημάτων με κλάσματα.

Ηλικίες: 10-15

Διάρκεια: 1-2 διδακτικές ώρες

Επιστημονικό πεδίο: Μαθηματικά, Μουσική, Φυσική
Στόχοι
Να κατανοούν την έννοια του κλάσματος ως μέρος του όλου 
Να αναγνωρίσουν ότι η παραγωγή του ήχου είναι αποτέλεσμα της ταλάντωσης των σωμάτων.
Να αντιληφθούν τη σύνδεση των Μαθηματικών με στοιχεία της Μουσικής.
Να κατανοήσουν τη βασική λειτουργία α του μονόχορδου του Πυθαγόρα.
Να πειραματιστούν με ήχους σε χορδή.
Να εκτιμήσουν την προσφορά των Αρχαίων Ελλήνων στην επιστημονική μελέτη της μουσικής.
Να αναπτύξουν δεξιότητες, όπως η ακουστική δεξιότητα, η παρατηρητικότητα και η συγκέντρωση.
Να αποκτήσουν την αίσθηση της ομαδικότητας, συμμετοχής και επίτευξης.

Βήματα δραστηριότητας (αναλυτικά στο φύλλο εργασίας)

1. Η έννοια του κλάσματος σύντομα

2. Κλάσματα σε μία χορδή

….. Με μουσική ασχολείστε;

Τι συμβαίνει όταν χτυπάμε τη χορδή; Πώς μπορούμε με μία κιθάρα να παίξουμε διαφορετικές νότες; Τι κάνει διαφορετική μία νότα από μία άλλη νότα;

Καθώς χτυπάμε τη χορδή ταλαντώνεται. Από αυτήν την ταλάντωση παράγεται ο ήχος.

Ο ήχος που παράγεται εξαρτάται και από το μήκος της χορδής.

Ας ονομάσουμε τον ήχο που ακούγεται στο μισό της χορδής οκτάβα και τον ήχο που ακούγεται στα 2/3 της χορδής πέμπτη.

3. Πειραματισμός με χορδές

Σε μία κατασκευή με δύο ίδιες χορδές. 
Τις χτυπάμε και ακούμε τους ήχους. Τι παρατηρούμε;
Χωρίζουμε τη μία στη μέση και ξαναχτυπάμε και τις δύο. Μας αρέσει το άκουσμα;
Χωρίζουμε τη μία στα 2/3 ξαναχτυπάμε και τις δύο. Μας αρέσει το άκουσμα;
Κάνουμε και άλλες δοκιμές με διαφορετικά μήκη. Ακούγετε κάτι ωραίο;

4. Ας γνωρίσουμε τον Πυθαγόρα

Ο Πυθαγόρας (572 – 500 π.Χ.) ήταν φιλόσοφος, μαθηματικός και θεωρητικός της μουσικής. Υπήρξε ο πρώτος που έθεσε τις βάσεις της επιστήμης της μουσικής με μια επιστημονικά θεμελιωμένη θεωρία της μουσικής. Ίδρυσε σχολή γύρω στο 532 π.Χ. όπου δίδασκε ότι ο κόσμος πρέπει να ερμηνεύεται με αριθμούς. Ανακάλυψε τη σχέση ανάμεσα στο μήκος των χορδών και το τονικό ύψος που δίνουν. Με υπολογισμούς καθαρά μαθηματικούς βρήκε τις αριθμητικές αναλογίες των μουσικών διαστημάτων.

Ευχάριστο άκουσμα η μισή χορδή και τα 2/3.

Λέμε για το μονόχορδο του Πυθαγόρα.

5. Γενική συζήτηση και σχόλια

Οι αισθήσεις του ανθρώπου έχουν μαθηματική σχέση.